Kody GTU 2026

Kompletna lista 13 oznaczeń stosowanych w JPK_V7. Konkretne przykłady, najczęstsze błędy i odpowiedzi na pytanie „czy mnie to dotyczy".

Czym są kody GTU i kogo dotyczą

GTU (Grupa Towarów i Usług) to oznaczenia, którymi w pliku JPK_V7 wskazujesz dostawy wybranych towarów i usług szczególnie istotnych z punktu widzenia uszczelniania systemu VAT. Kodów jest trzynaście — od GTU_01 do GTU_13. Każdy obejmuje ściśle określoną kategorię (paliwa, elektronika, usługi niematerialne itd.) i odsyła do konkretnych pozycji ustawy o VAT lub załącznika nr 15.

Obowiązek dotyczy czynnych podatników VAT składających ewidencję JPK_V7M (rozliczenie miesięczne) lub JPK_V7K (rozliczenie kwartalne). Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego (do 240 000 zł obrotu w 2026 r.) lub przedmiotowego — nie składasz JPK_V7 i kody GTU Cię nie dotyczą.

Od rozliczenia za luty 2026 obowiązują nowe struktury JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3), które oprócz dotychczasowych pól zawierają również numer faktury w KSeF i nowe oznaczenia procedur. Kody GTU nadal pozostają w niezmienionej formie. Szczegóły znajdziesz w artykule Zmiany VAT 2026.

Jak prawidłowo oznaczyć transakcję

Kod GTU wskazujesz przy konkretnym wpisie ewidencyjnym w pliku JPK_V7 — nie na samej fakturze. Większość programów księgowych dodaje pole GTU automatycznie na podstawie klasyfikacji towaru lub usługi w bazie produktów.

Trzy zasady, które warto zapamiętać

  • Tylko po stronie sprzedaży. Oznaczenia GTU dotyczą wyłącznie wystawcy faktury. Kupujący nie wpisuje kodu GTU w swojej ewidencji zakupów.
  • Kilka kodów jednocześnie. Jeśli na jednej fakturze są towary z różnych grup, zastosuj wszystkie pasujące kody. JPK_V7 dopuszcza wiele oznaczeń przy jednym wpisie.
  • Lepiej oznaczyć szerzej niż pominąć. Zbędne oznaczenie nie powoduje sankcji, brak oznaczenia — może. Przy wątpliwościach zachowaj ostrożność.
Sytuacja Czy oznaczać GTU?
Faktura sprzedażowa B2B z towarem z listy Tak
Faktura zaliczkowa dotycząca pozycji z listy Tak
Faktura korygująca pozycję z listy Tak (zachowaj kod z faktury pierwotnej)
Refaktura towaru lub usługi z listy Tak — refakturujący przejmuje rolę dostawcy
Paragon fiskalny bez NIP nabywcy Nie — wpis zbiorczy z raportu fiskalnego nie wymaga GTU
Faktura uproszczona (paragon z NIP do 450 zł) Nie
Faktura otrzymana od dostawcy (po stronie zakupów) Nie

GTU_01 — Napoje alkoholowe

Co obejmuje: dostawę alkoholu etylowego, piwa, wina, napojów fermentowanych oraz wyrobów pośrednich w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Hurtowa sprzedaż piwa do sklepu spożywczego
  • Sprzedaż wódki, whisky lub bourbona w sklepie monopolowym z fakturą
  • Dostawa wina do restauracji
  • Sprzedaż likierów, wermutów, koniaków
  • Faktura wystawiona przez browar rzemieślniczy za partię piwa

Czego nie oznaczamy GTU_01:

  • Piwa bezalkoholowego (zawartość alkoholu poniżej 0,5%)
  • Sprzedaży detalicznej rejestrowanej kasą fiskalną bez NIP — wpis zbiorczy nie wymaga GTU
  • Faktury uproszczonej (paragon z NIP do 450 zł)

GTU_02 — Paliwa

Co obejmuje: dostawy benzyn silnikowych, olejów napędowych, paliw lotniczych, gazów płynnych do napędu pojazdów oraz biopaliw — towary wymienione w pozycjach 92–95 załącznika nr 15 ustawy o VAT.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Hurtowa sprzedaż oleju napędowego do firmy transportowej
  • Faktura ze stacji paliw za zatankowanie cysterny
  • Sprzedaż LPG do napędu pojazdów
  • Dostawa paliw lotniczych dla operatora lotniska
  • Refaktura paliwa zatankowanego na karty paliwowe

Czego nie oznaczamy GTU_02:

  • Oleju opałowego (to GTU_03)
  • Olejów silnikowych, smarowych, hydraulicznych (to GTU_03)
  • Sprzedaży detalicznej zarejestrowanej kasą fiskalną bez wystawienia faktury

GTU_03 — Olej opałowy i smary

Co obejmuje: oleje opałowe oraz oleje smarowe, smary plastyczne i preparaty smarowe — pozycje wskazane w załączniku nr 15 ustawy o VAT.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż oleju opałowego do kotłowni
  • Hurtowa dostawa olejów silnikowych (5W30, 10W40) do hurtowni motoryzacyjnej
  • Sprzedaż olejów hydraulicznych i przekładniowych
  • Faktura za smary plastyczne i preparaty smarowe dla zakładu produkcyjnego

Czego nie oznaczamy GTU_03:

  • Paliw silnikowych (to GTU_02)
  • Olejów spożywczych, kosmetycznych
  • Płynów eksploatacyjnych innych niż wymienione w załączniku 15 (np. płynu chłodniczego)

GTU_04 — Wyroby tytoniowe

Co obejmuje: wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyny do papierosów elektronicznych oraz wyroby nowatorskie zawierające tytoń lub jego substytuty.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Hurtowa sprzedaż papierosów do sklepu lub kiosku
  • Dostawa tytoniu do palenia
  • Sprzedaż liquidów do papierosów elektronicznych
  • Faktura na wkłady do urządzeń podgrzewających tytoń
  • Sprzedaż jednorazowych e-papierosów zawierających płyn

Czego nie oznaczamy GTU_04:

  • Akcesoriów (zapalniczek, fajek, papierośnic, gilz, bibułek)
  • Samych urządzeń e-papierosowych sprzedawanych bez płynu
  • Akcesoriów do urządzeń podgrzewających tytoń (etui, ładowarki)

GTU_05 — Odpady

Co obejmuje: odpady wymienione w pozycjach 79–91 załącznika nr 15 ustawy o VAT — głównie surowce wtórne podlegające recyklingowi.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż złomu stalowego, miedzianego, mosiężnego do huty
  • Dostawa makulatury do zakładu papierniczego
  • Sprzedaż stłuczki szklanej
  • Dostawa zużytych akumulatorów ołowiowych do recyklera
  • Sprzedaż granulatów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu
  • Dostawa zużytych opon do regranulacji

Czego nie oznaczamy GTU_05:

  • Usługi wywozu i utylizacji odpadów (to nie dostawa towaru)
  • Odpadów innych niż wymienione w załączniku 15 (np. odpadów organicznych)
  • Odbioru odpadów komunalnych przez gminę

GTU_06 — Urządzenia elektroniczne

Co obejmuje: urządzenia elektroniczne oraz części i materiały do nich — pozycje 7, 8 i 59–66 załącznika nr 15 ustawy o VAT. Do tej grupy należą głównie towary podatne na karuzele VAT.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Telefony komórkowe i smartfony (każdy model)
  • Tablety, czytniki e-booków, laptopy, notebooki, ultrabooki
  • Konsole do gier (PlayStation, Xbox, Nintendo Switch)
  • Dyski SSD, dyski twarde HDD, pamięci flash
  • Procesory, układy scalone, moduły pamięci RAM
  • Cyfrowe aparaty fotograficzne i kamery

Czego nie oznaczamy GTU_06:

  • Komputerów stacjonarnych (poza wyjątkami klasyfikacyjnymi)
  • Monitorów, drukarek, klawiatur, myszek sprzedawanych osobno
  • Akcesoriów (etui, kable, ładowarki, słuchawki) bez podzespołów elektronicznych
  • Sprzętu AGD — lodówek, pralek, zmywarek
  • Telewizorów — chyba że dotyczy ich konkretna klasyfikacja CN z załącznika 15

GTU_07 — Pojazdy i części samochodowe

Co obejmuje: pojazdy oraz części i akcesoria samochodowe sklasyfikowane w pozycjach CN 8701–8708 i wybranych podpozycjach 8711 (motocykle).

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż samochodu osobowego lub dostawczego
  • Hurtowa dostawa opon do dystrybutora
  • Sprzedaż części zamiennych — klocków, tarcz hamulcowych, filtrów, amortyzatorów
  • Sprzedaż akumulatorów samochodowych
  • Dostawa przyczep i naczep
  • Sprzedaż motocykli oraz ich silników

Czego nie oznaczamy GTU_07:

  • Usługi naprawy samochodu — sama robocizna bez sprzedaży części
  • Wynajmu samochodów (najem to usługa, nie dostawa towaru)
  • Mycia samochodu, parkingu, holowania
  • Paliwa do samochodu (to GTU_02)

Więcej o odliczeniu VAT od pojazdów firmowych w kalkulatorze VAT od samochodu.

GTU_08 — Metale szlachetne i nieszlachetne

Co obejmuje: metale szlachetne (poz. 1 załącznika 15) oraz wybrane metale nieszlachetne i wyroby z nich (poz. 2–3) — głównie surowce hutnicze oraz wyroby ze srebra, złota i platyny.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Hurtowa sprzedaż złomu miedzianego lub mosiężnego
  • Dostawa blach, profili i prętów aluminiowych
  • Sprzedaż wyrobów ze srebra, złota lub platyny objętych załącznikiem 15
  • Druty i kable miedziane, taśmy walcowane
  • Pręty stalowe wskazane w załączniku

Czego nie oznaczamy GTU_08:

  • Biżuterii gotowej, jeżeli nie spełnia warunków załącznika 15
  • Monet kolekcjonerskich (objętych odrębnymi reżimami opodatkowania)
  • Sztabek inwestycyjnych złota (w wielu sytuacjach zwolnionych z VAT)

GTU_09 — Leki i wyroby medyczne

Co obejmuje: produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne objęte obowiązkiem zgłoszenia zamiaru wywozu poza terytorium Polski (Zintegrowany System Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi — ZSMOPL).

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż leków na receptę z bieżącej listy zagrożonych dostępnością
  • Dostawa wyrobów medycznych objętych monitoringiem niedoboru
  • Sprzedaż środków spożywczych specjalnego przeznaczenia z listy publikowanej przez Ministra Zdrowia

Czego nie oznaczamy GTU_09:

  • Suplementów diety (nie są produktami leczniczymi)
  • Leków bez recepty (OTC), które nie są na liście zagrożonych niedoborem
  • Kosmetyków i dermokosmetyków
  • Standardowych wyrobów medycznych (plastry, bandaże, opatrunki, pieluchomajtki)

GTU_10 — Nieruchomości

Co obejmuje: dostawę budynków, budowli i gruntów oraz ich części, a także prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż lokalu użytkowego (biura, magazynu, warsztatu)
  • Sprzedaż mieszkania przez podatnika VAT (dewelopera, flippera)
  • Sprzedaż działki budowlanej lub terenu inwestycyjnego
  • Dostawa hali magazynowej, biurowca, fabryki
  • Zbycie udziału w nieruchomości
  • Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego

Czego nie oznaczamy GTU_10:

  • Najmu i dzierżawy nieruchomości — to usługa, nie dostawa
  • Usług zarządzania nieruchomością
  • Refakturowania mediów najemcom
  • Pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (to GTU_12 — usługi doradcze)

GTU_11 — Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych

Co obejmuje: usługi przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w rozumieniu ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji (system EU ETS).

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Sprzedaż uprawnień EUA (EU Allowance) między uczestnikami systemu
  • Przeniesienie certyfikatów CER (Certified Emission Reductions)
  • Pośrednictwo w obrocie uprawnieniami CO2

Czego nie oznaczamy GTU_11:

  • Doradztwa dotyczącego systemu ETS (to GTU_12)
  • Audytu emisyjnego, raportowania CSR (GTU_12 jeśli ma charakter doradczy)
  • Sprzedaży urządzeń pomiarowych do emisji

GTU_12 — Usługi niematerialne

Co obejmuje: ściśle wymienione usługi niematerialne — doradcze, księgowe, prawne, zarządzania, reklamowe, badania rynku, badawczo-rozwojowe oraz w zakresie szkoleń. Lista jest zamknięta — kod stosujesz tylko wtedy, gdy świadczona usługa mieści się w jednej z tych kategorii.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Faktura biura rachunkowego za prowadzenie ksiąg podatkowych
  • Usługi kancelarii prawnej, radcy prawnego lub adwokata
  • Doradztwo podatkowe świadczone przez doradcę podatkowego
  • Doradztwo biznesowe, strategiczne, organizacyjne
  • Zarządzanie firmą, interim management
  • Kampania reklamowa, projekty graficzne wykonywane w ramach reklamy
  • Badania rynku, ankietyzacja konsumencka, panele konsumenckie
  • Usługi badawczo-rozwojowe
  • Szkolenia firmowe i kursy specjalistyczne

Czego nie oznaczamy GTU_12 — najczęstsze błędy:

  • Usług IT — programowania, hostingu, SaaS, utrzymania systemów, wdrożeń (KIS w licznych interpretacjach uznaje, że to nie są usługi doradcze)
  • Tworzenia stron internetowych, sklepów online, aplikacji mobilnych
  • Usług tłumaczeniowych (nie są doradztwem ani reklamą)
  • Pośrednictwa handlowego, usług akwizycyjnych
  • Prowadzenia mediów społecznościowych innych niż reklama (granica nieostra — przy wątpliwościach indywidualna interpretacja)
  • Usług gastronomicznych, hotelarskich, transportowych

GTU_13 — Transport i magazynowanie

Co obejmuje: usługi transportu towarów oraz gospodarki magazynowej zgodnie z PKWiU 49.4 (transport drogowy towarów) i 52.1 (magazynowanie i przechowywanie), z określonymi wyłączeniami.

Przykłady, które wymagają oznaczenia:

  • Transport towarów ciężarowy na trasie krajowej
  • Spedycja krajowa i międzynarodowa (z wyjątkami)
  • Magazynowanie towarów dla klienta (logistyka kontraktowa)
  • Składowanie kontenerów, przeładunek
  • Kompleksowa obsługa logistyczna obejmująca transport i magazyn

Czego nie oznaczamy GTU_13:

  • Transportu osób (PKWiU 49.3, 49.1)
  • Usług kurierskich i pocztowych w pełnym zakresie (PKWiU 53)
  • Usług taksówkarskich
  • Wynajmu pojazdów ciężarowych z kierowcą — wymaga oddzielnej analizy klasyfikacji PKWiU

Najczęstsze błędy w oznaczaniu GTU

  • Brak oznaczenia, gdy powinno być. Programy księgowe rozpoznają kody na podstawie kartoteki towarów. Jeśli kartoteka jest niepełna, oznaczenie się nie pojawi — sprawdź konfigurację po dodaniu nowego produktu.
  • Oznaczanie po stronie zakupów. GTU dotyczą wyłącznie sprzedaży. W ewidencji zakupów pole jest puste, niezależnie od tego, co kupiłeś.
  • Bezrefleksyjne stosowanie GTU_12 do każdej usługi. Najczęstsza pomyłka — programiści i agencje IT nie stosują tego kodu, jeśli świadczą realne usługi techniczne. Granicą jest charakter usługi, nie jej cena.
  • Pomijanie kodu na fakturze zbiorczej. Faktura z różnymi towarami często wymaga kilku kodów GTU jednocześnie. Każdy wpis ewidencyjny może mieć wiele oznaczeń.
  • Stosowanie GTU do paragonów. Wpis zbiorczy z raportu fiskalnego nie wymaga oznaczeń GTU. Dotyczy to zarówno paragonów bez NIP, jak i raportów dobowych z kasy.

Co grozi za błędne oznaczenie

Sankcje są stopniowane i zależą od tego, czy błąd zostanie naprawiony z własnej inicjatywy, czy dopiero po wezwaniu z urzędu skarbowego.

  • Korekta JPK z własnej inicjatywy — najlepsza droga. Złożenie korekty przed wszczęciem kontroli zwykle nie powoduje sankcji.
  • Wezwanie z urzędu skarbowego — masz 14 dni na poprawienie błędu. Po tym terminie naczelnik może nałożyć karę porządkową w wysokości do 500 zł za każde nieskorygowane uchybienie.
  • Odpowiedzialność karnoskarbowa — w skrajnych przypadkach, gdy błąd ma charakter zawiniony i prowadzi do zaniżenia podatku, zastosowanie znajduje art. 61a Kodeksu karnego skarbowego (przedstawienie nierzetelnej księgi). Grozi za to grzywna do 240 stawek dziennych.

W praktyce większość błędów w GTU prowadzi do kary porządkowej, nie do sankcji karnoskarbowych — pod warunkiem, że nie towarzyszy im uszczuplenie podatku. Dlatego ogólna zasada brzmi: lepiej oznaczyć szerzej, niż pominąć.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nievatowiec musi stosować kody GTU?

Nie. Kody GTU służą wyłącznie do oznaczania pozycji w pliku JPK_V7, który składają czynni podatnicy VAT. Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego (do 240 000 zł obrotu w 2026 r.) lub przedmiotowego, nie składasz JPK_V7 i nie używasz kodów GTU.

Czy oznaczenie GTU dotyczy wystawcy czy odbiorcy faktury?

Wyłącznie wystawcy faktury, czyli sprzedawcy. Kody GTU pojawiają się w części ewidencji sprzedaży JPK_V7, nigdy w części zakupów. Jako nabywca nie oznaczasz otrzymanej faktury kodem GTU.

Co zrobić, gdy faktura zawiera towary z różnych grup GTU?

Zastosuj wszystkie pasujące kody jednocześnie — JPK_V7 dopuszcza wiele oznaczeń przy jednym wpisie. Jeśli na fakturze są pozycje, które w ogóle nie podlegają oznaczeniu, oznacz tylko te, które należą do kategorii GTU.

Czy faktury zaliczkowe oznacza się kodami GTU?

Tak. Faktura zaliczkowa dotycząca dostawy lub usługi z listy GTU musi mieć właściwy kod. To samo dotyczy faktury rozliczającej zaliczkę i ewentualnych korekt do tych dokumentów.

Czy usługi IT należy oznaczać kodem GTU_12?

Generalnie nie. Krajowa Informacja Skarbowa konsekwentnie potwierdza, że usługi IT — programowanie, hosting, SaaS, utrzymanie systemów, wdrożenia oprogramowania — nie należą do żadnej z kategorii wskazanych w GTU_12. Jeżeli usługa zawiera dominujący element doradztwa, sytuacja może być inna — warto wtedy wystąpić o indywidualną interpretację.

Czy kody GTU obowiązują nadal w KSeF od 2026?

Tak. KSeF zmienia sposób wystawiania faktur, ale obowiązek oznaczania transakcji w JPK_V7 pozostaje. Numer KSeF i kody GTU to dwie odrębne informacje — JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) obowiązujące od rozliczeń za luty 2026 wymagają obu jednocześnie.

Co zrobić, gdy zorientuję się, że pominąłem oznaczenie GTU w złożonym JPK?

Złóż korektę pliku JPK_V7 z poprawnymi oznaczeniami. Jeżeli korekta zostanie złożona z własnej inicjatywy przed wszczęciem czynności sprawdzających, ryzyko sankcji jest minimalne. Po wezwaniu z urzędu skarbowego masz 14 dni na poprawę — przekroczenie terminu lub brak korekty grozi karą porządkową do 500 zł za każde uchybienie.